آنجا خبری نیست

 از ۲۰۱۰ که سفرهای کاری ام با سفر امریکا شروع شد، بی وقفه هر سه چهار ماه یک سفر خارجی داشتم، امکان رفتن از افغانستان و زندگی کردن در هر جایی را داشتم. می توانستم تصمیم بگیرم و فرانسه بمانم، سر از لندن دربیاورم، استكهلم، یکی از شهرها ایتالیا، کانادا یا امریکا... من استثنا بودم که با پاسپورت افغانستان می توانستم هر جایی بروم. از همان وقت ها فشار خانواده برای رفتن و نماندن در کابل روی من بود و تا فرصت می شد بیهودگی تلاش هایم در کابل را به رخم می کشیدند که این وطن وطن نمی شود. دستاوردهایم ناچیز شمرده می شد و خوشحالی ام را غیر واقعی می دانستند.

برای من رفتن سخت نبود، برای من رفتن و جایی دیگر ماندن و نتوانستن ، سخت بود. دیدن هزاران مهاجری که می رفتند و در جامعه میزبان شان هیچ کسی! میشدند و گم می شدند، سخت بود. هیچ کس را ندیدم که مثل من به مهاجرت نگاه کند. کسانی که از وطن کنده می شدند اما هیچ وقت به مقصد فکر نمی کردند، به اینکه در جامعه میزبان پذیرفته می شوند یا نه. خودشان ارزشهای جامعه ای را که به آن وارد می شوند را می پذیرند یا برای همیشه خارجی! می مانند. کسانی که هیچ وقت زبان دوم، زبان فکر و اندیشه شان نمی شود. آدم ها خودشان را پرت می کردند به یک کشور اروپایی یا امریکایی و فکر می کردند خوشبختی و رفاه انتظارشان را میکشد. 

اما برای من هیچ جا خانه نبود، هیچ شهری کابل نبود. دلم می خواست کابل شهر اول و آخرم باشد. 

اواخر ۲۰۱۶ که بعد از ماستر دو ساله ام از امریکا به کابل برگشتم (تمام این دو سال رفته بودم که به خودم ثابت کنم غرب جای من نیست، دو سالی که زندگی ام را به نقطه صفر برگرداند) ، کابل دیگر کابل نبود و شاید هم من آدم سابق نبودم. شهر نفسم را می برید و آدم ها من را می ترساندند. فضا سیاسی خفه و به شدت نژاد پرستانه بود و آدم ها سرشان توی زندگی هم بود و امنیت نبود. کابل ولع خوبی برای بلعیدن یک زن تنها داشت.

کابل غريبه شده بود و دیگر شهر من نبود. برای نفس کشیدن به هوای دیگری نیاز داشتم.

وقتی در امریکا از میدان هوایی دالاس بیرون شدم تا تاکسی بگیرم، احساس کردم به خانه!!! برگشته ام. 

پنج سال گذشته و زندگی آنطور که می خواستم پیش نرفته است. من زنی که در لبه زندگی ایستاده است. روی نقطه صفر مرزی متوقف مانده است. پشت سرش تاریکی ست و پیش رویش ...

شاید آدمی که مهاجرت می کند برای همیشه خانه اش را از دست می دهد و برای همیشه چمدان بدست مسافر خواهد بود... شاید...

living on edge

پ ن: این نوشته ناتمام ست

سلام به جاده

دوباره، دویدن را انتخاب میکنم برای سال جدید. برداشتن چند هندوانه با یک دست. صبح های زود و خستگی های بی پایان و کابوس و استرس را انتخاب میکنم. نه برای اینکه مجبورم که قبلا بودم و الان نیستم. فهمیده ام زندگی کردن برای من دویدن بی وقفه است، پریدن از این شاخه به آن شاخه، یاد گرفتن و جنگیدن. نمی دانم زندگی من را به این دویدن مدام عادت داده یا این تقدیر طبیعت است یا اینکه انتخاب من و هیچ کدام این ها مهم نیست. من دونده ام و دویدن فارغ از نتیجه من را خوشحال میکند. یک جا نشستن و کاری نکردن  من را خموده و افسرده می کند. سلام به دویدن ...

فراموشی خوب ست ...

 سرم توی گوشی بود و کسی صدا کرد. غریبه ای آسانسور آنطرفی را برایم نگه داشته بود. وارد آسانسور شدم و خواستم سرم را دوباره توی گوشی ام ببرم که چهره اش را دیدم. از اخرین باری که دیده بودم کوتاه تر به نظر می آمد و انگار موهای وسط سرش هم کمتر شده بود. قیافه اش آشنا بود اما نمی دانستم از کجا می شناسمش. شاید شبیه کسی بود که قبلا می شناختم اما نه ... شاید جایی با او همکار بودم... فکر کردم و تا طبقه من برسد او قبل از آن پیاده شده بود و یکبار همه چیز را به خاطر آوردم... نفس راحت کشیدم و خوشحال شدم که تا قبل از پیاده شدنش نشناخته بودمش ...

تا ابد جاز تو را به یاد من خواهد آورد.

 وقتی گفتی که همه چیز بین ما تمام شده، برای اولین بار در زندگیم در برابر شکست مقاومت نکردم، یک لحظه سکوت کردم و به دردی که در صدا و چشم هایت بود فکر کردم و نتوانستم. گفتم: اوکی! و راه برگشت در پیش گرفتم. 

تا ابد موسیقی جاز من را به خانه تو پرت خواهد کرد، به خیابان های باران خورده ، به آن قسمت شهر که معمولا گذارم نمی افتد. به شلوغی و آدم هایی که از برابرم می گذرند و انگار می دانند که در محله تو غريبه ام. 

تاابد شنیدن موسیقی جاز من را به گفتگوهای دو صبح بین خواب و بیداری پرت خواهد کرد. 

تو صادق ترین بودی ...

حتی نوشتن از تو قشنگ ست، بدون اینکه رمانتیزه اش کنم، بدون این که دردی قفسه سینه ام را تنگ بگیرد. مثل یک خاطره دور از یک باران بهاری ... هیچ وقت از تو خشمگین نشدم و این برای من که آدم ها خشم را در من به یادگار میگذارند، خیلی ست.  

 این دختره فروپاشی عصبی داشت، یکی از دخترا زنگ زد که بیا این حالش خرابه یک بلایی سر خودش نیاره. دو روز رفتم پیشش، با همون لباس ها خوابیدم و بیدار شدم. قشنگ بعد دو روز که نفر بعدی شیفت رو تحویل گرفت بدبخت عالم بودم. یکی از دوستاش اومد دیدنش، هی دیدم منو نگاه می کنه. گفتم لابد خیلی قیافه م این دو روز داغون شده. آخرش برگشت گف: چیکار میکنی اینقدر پوستت خوب و شفافه؟!

گفتم: هیچی! ژن خوب! :)))

خانه خوشحال خان

 یک وقتهایی بود که شش صبح از خواب بیدار می شدم و تا هفت بدو بدو کارهایم را می کردم. ماشین را زیر نیم متر برف کابل روشن می کردم و سر کار می رفتم. بعد از کار بدو بدو می رفتم دانشگاه برای دو ساعت سر کلاس زبان و ساعت هشت شب در سرک های یخ زده کابل به خانه می رسیدم و تازه بخاری چوبی را که نه من و نه رزا بلد بودیم نیمه روشن می کردیم و از خستگی توی سرما زیر چند تا پتو بی هوش می شدیم تا فردا. نصف زمستان لوله ها یخ زده بود و درب بالکن یخ می زد و باز نمیشد. یکی دو روز درمیان برق داشتیم، آن هم برای چند ساعت.

خوشحال خان طبقه سوم یک خانه تازه ساز عظیم مستاجر یک حاجی که توی مندوی دکان داشت، بودیم که سه تا زن داشت و هدف جوک های ما بود. آن قدر که زندگی من و رزا (دو خواهر مجرد) که آن وقت مشاور وزارت صحت بود و من که با یک کمپانی ساختمانی کار می کردم، برای زن ها و دخترهای حاجی عجيب بود و دلشان می خواست سر از زندگی ما دربیاورند، به همان نسبت زندگی آنها برای ما خنده دار بود.

آن وقت ها فکر می کردم، چرا آرام نمی گیریم؟ چرا زندگی مان عادی نمیشود؟ چرا زندگی مان راحت نمی شود که تعریف من و رزا از راحتی با بقیه فرق می کرد. ما می خواستیم به استقلال مالی و آزادی فردی برسیم و کاری برای کشور و مردم خودمان بکنیم، آن هم در افغانستان! 

سالها از آن روزها می گذرد، رزا کاناداست و زندگی آرام و آزادی فردی اش را با خانواده کوچکش دارد و من هم استقلال و آزادی فردی ام را در امریکا یافته ام... لازم نیست شش صبح بیدار شوم و لازم نیست زندگی ام را برای زن های حاجی توضیح بدهم و روزی دو ساعت زبان بخوان م. آرام گرفته ام اما آرام نیستم. ما به آرامش عادت نکرده ایم و آرام نبودن برای ما عادی ست.

همیشه باید چیزی داشته باشیم که شش صبح ما را از خواب بیدار کند...

خانه ایوان

 یکدفعه پرت شدم به خونه ایوان، فکر کردم اگر اون خونه مال من بود دیوار پشتی خونه رو که رو به جنگل بود رو کامل برمیداشتم و اینطوری کل طبقه پایین که نشیمن بود نور می گرفت. بعد فکرم رفت که اگر دیوار آشپزخانه را هم بر می داشتم عالی می شد. تمام چیزی که آن خانه کم داشت نور بود. کف پوش های قدیمی چوبی خانه بهترین قسمت خانه بود. شومینه ها سال ها بود که روشن نشده بودند و مبلمان خیلی قدیمی بود و کسی حوصله عوض کردنشان را نداشت. خانه سالها بود دست از زندگی کردن کشیده بود. انگار من تنها کسی بودم که توی خانه ایوان به زندگی باور داشتم. تنها جایی که می توانستم زندگی را پیدا کنم و شعله اش را روشن نگه دارم.

سال سخت ی بود، یکی از سخت ترین سال های زندگیم و من می دانستم ازدواج م کار نمی کند، حقیقت تلخی که باور کردنش برای خودم هم سخت بود و فقط می خواستم تمام شود. انگار یک باره از یک خواب خوش هفت ساله بیدار شده باشم و با واقعیت روبرو شده باشم. یک دیوار لازم داشتم که تکیه کنم تا طوفان جدایی بگذرد. خانه ایوان آن دیوار بود. 

شنبه صبح را دوست داشتم که با صدای پرنده ها از خواب بیدار می شدیم و مثل هر روز صبحانه مفصل درست می کردیم و تفاوت ش این بود که لازم نبود برویم دانشگاه. چای صبح را تا هر وقت که دلم می خواست می توانستم کش بدهم. آشپزخانه و بوی املت و بیکن و چای تازه دم. تا چای دم بکشد پا برهنه می رفتم و در پشتی را که به جنگل باز می شد را باز می کردم و شده چند ثانیه توی هوای آزاد می ایستادم و به صدای رودخانه گوش می کردم و باد که توی درخت ها می پیچید. فقط آن چند ثانیه مال من بود، کسی حیاط پشتی را دوست نداشت.حیاط پشتی به حال خود رها شده بود و بخشی از جنگل شده بود و به نظرم همین قشنگ ش کرده بود. تنها مشکلی که داشت این بود که خانه مال من نبود. نمی شد حتی یک صندلی را جابجا کرد. 

شنبه ها و یک شنبه ها هیچ کاری نمی کردیم. غیر از خرید مواد غذایی و اشپزی برای هفته پیش رو. 

خانه ایوان یک دیوار بود که فکر می کردم کمک می کند طوفان بگذرد ... جایی که اولین کتابم را تمام کردم، جایی که یکسال بدون کابوس خوابیدم تا طوفان بگذرد...

روزهای آخر ۲۰۲۲

غیر از وقت هایی که پشت میز کار سفیدم مثل یک سفینه فضایی آرام و با دقت اعداد را جابجا میکنم و گاهی نوای پیانو توی پس زمینه پخش می شود. بقیه روز و شب م را توی تخت میگذرانم. چیزی میخوانم، فیلم میبینم و وسط ش خوابم می برد. گاهی نگران خودم می شوم که نکند چیزیم می شود. می روم بیرون، خرید، معاشرت میکنم و آدم ها را می بینم و می دانم که چیزیم نیست. 

چیزی یا کسی به شوقم نمی آورد. آرزویی ندارم که من را از جایم بخیزاند، صبح از جایم بپرم و شب با خستگی به خواب بروم. شاید هم بحران این سن و سال است. خودم بیشتر فکر میکنم بعد این همه سال دویدن، بدنم و مغزم به یک استراحت عمیق احتیاج دارند و دارند به صورت طبیعی کار خودشان را می کنند و باطری خالی شده شان را چارج می کنند... نمی دانم!

پ ن: حقه کوچک این روزها این ست که خودم را به جای دیگری دوست بدارم. از خودم می پرسم اگر دیگری اینجا بود دوست داشتم چه کاری انجام می داد. چه میگفت. چه برایم می خرید. مرا کجا می برد؟ 

خودم همان حرف ها را به خودم می گویم، خودم همان چیزها را برای خودم می خرم. خودم، خودم را به آن جاهای خوب می برم. تا کی منتظر دیگری باشیم؟!

بی رحم نباشم

گفتم : من خودم را آدم شلخته ای می دانستم.

نگاه ها طرفم چرخید و همه چشم ها حیرت زده بود. میدانستم که تعریف من از شلختگی با آنها فرق دارد. تمیزی از نظر من تمیزی هتل است و هر چیزی کمتر از آن شلخته است. من آدم شلخته ای هستم.

من آدم بی رحمی نسبت به خودم هستم. آنقدر استانداردها بالاست که هیچ چیزی با آن برابری نمی کند. 

مدت ها فکر میکردم من آدم نگهداری از موجودات زنده نیستم. بی رحمی ست که نگه شان دارم و نتوانم رسیدگی کنم. تا اینکه رزا یک کاکتوس آورد و ص هم چند شاخه پیچک. الان تمام خانه پر از گلدان است. گلدان هایی که از یک کف دست گیاه شروع شده اند و الان خانه ام را سبز کرده اند. 

فکر میکردم ليزا از من خوشش نمی آید. لیزا قدیمی ترین منیجر ماست که توی تیم موازی ما کار میکند. تا اینکه گفت فلانی برات یک هدیه کوچک از افریقا آوردم. یک فیل سنگی کوچک دست ساز آورده بود که خیلی دوستش دارم. 

اخیرا متوجه این بی رحمی ام نسبت به خودم شده ام و سعی میکنم کمتر روی مغز خودم راه بروم و خودم را با استانداردهای عجيب و غریب دست نیافتنی آزار ندهم.

  

فیلم هندي با پایان وسترن

 الف خوشتیپ بود، از اون پسرها که توی جمعی وقتی وارد می شن دخترها سرشون رو می چرخونن (سین که مثلا دوستم بود پرسید: اینو از کجا پیداش کردی؟ و بعدتر سعی کرد با خودش و بعد برادرش دوست بشه که به جایی نرسید، سین خود را مزاری می گرفت) با ح که برادرش بود توی کلاس عکاسی، فلیمبرداری آشنا شده بودم و بعدتر که ح برادرش را آورده بود به سفر پایان دوره، باهاش آشنا شده بودم و حرف زده بودم. تحصیلات خوبی داشت و کار و خانواده خوبی هم داشت. الف بهم پیشنهاد کرده بود که تدوین یادم بده. بیشتر کات کردن و پیوند دادن بود و موسیقی گذاشتن بود تا تدوین واقعی. 

من عاشق الف شده بودم و توی توهم این بودم که خانواده من خانواده نرمال سنتی هزاره هستند (که نبودند، ما آزادانه رفت و آمد می کردیم و سر کار می رفتیم و همکلاسی ها پسرمان شماره خانه مان را داشتند و زنگ می زدند که لابد از نظر خانواده الف بی بند وباری محسوب می شد و بعدتر خواهرشان که شهرستان دانشگاه قبول شد از رفتن منع شد، خانواده الف خود را هزاره که نه، کابلی میگرفتند اگر چه اصالتا از غزني بودند و من آن وقت ها این مرز بندی ها را نمی شناختم). من عاشق الف شده بودم و اهل دوست پسر بازی و پنهان کاری نبودم. همه می دانستند که با هم دوستیم (دوستی معمولی) چند ماه گذشت و یک روز به الف گفتم که ازش خوشم میاد. الف هم گفت که اون هم خوشش میاد و قرار بر این شد که با خانواده ش حرف بزنه. تهران شد پایه قدم زدن ها و راه رفتن های طولانی. 

فست فوروارد به یک سال بعد، الف با فشار خانواده اش با من بهم زد و من یک ترم مشروط شدم (مشروطی که سر فارغ التحصیلی دمارم را درآورد) و زندگیم به هم ریخت و سر از تهران و بعد کابل دراوردم ( که جزو بهترین تصمیم های زندگیم بودند). الف هم در دنیای موازی به زندگیش ادامه داد و آدم نسبتا موفقی شد. 

اون یک سال ریکاوری از بدترین سال های زندگیم بود. باعث شد به خودم و همه چیز شک کنم. 

اخیرا الف شروع کرد یک سری سیگنال فرستادن، من هم نادیده گرفتم تا دست از سرم برداشت. حتی دلم نمی خواد بدونم چرا بعد این همه سال سیگنال می فرستاد. 

دلیلی که همه این ها را نوشتم این بود که من در طول اون سال ها خیلی به الف فکر می کردم و اینکه اگر یک زمانی پشیمان بشه و فلان و هیچ وقت فکر نمی کردم این من باشم که بگم تموم شد و نمیخوام به هیچ صورتی درگیر تو و زندگیت بشم (حتی اگر اون گفتگو توی ذهنم باشه). اون دختر بیست و یکی دو ساله بدون اعتماد بنفس، ضعیف، غمگین و سانتی مانتال، خیلی وقته رفته و اینجا زندگی نمیکنه ...

خونه اونجاست که صداته ...

 تعریف ت از خونه چیه؟ 

من همیشه هر جایی که قراره بمونم، مثل یک سفر کاری قراره توی یک هتل بمونم. اولین کاری که می کنم نشانه گذاریه. یک شی آشنا رو می گذارم جایی از اتاق و اونجا رو مال خودم می کنم. مثلا مسواکم رو می گذارم توی لیوان یک بار مصرف کنار سینک و جای لیوان رو از سمت چپ به راست تغییر میدم. یا بسته دستمال کاغذی رو از جلوی سینک حمام به میز کنار تخت میارم و به این ترتیب، ترکیبی که آدم قبلی به اونجا داده رو به هم می زنم و اون فضا رو مال خودم می کنم. اونجا برای یک روز خونه من میشه!

سهل وممتنع

 نوشتن برای من مثل نفس کشیدن میمونه ، یکی از عناصر اصلی حیات! هم زمان مثل زندگی کردن در یک خانه شیشه ای یک طرفه. بیشتر وقتها حس می کنم حق ندارم درباره آدم هایی که توی زندگی من هستند بنویسم. برای اینکه دوست ندارم ناراحت شون کنم. درباره خودم هم دوست ندارم بنویسم. چون ممکنه اشتباه قضاوت بشم (اصلا اهمیتی داره قضاوت شدن؟)

نوشتن برای من دوباره زندگی کردنه، روایت کردن اتفاقی که از سر گذروندی و با چشم های تازه بهش نگاه کنی. مثل گیر افتادن در باران ناگهانی و تنها چیزی که می تونی فکر کنی، پیدا کردن یک سر پناه و خیس نشدنه. وقتی که می رسی به سرپناه به مسیری که آمدی فکر میکنی. به لبخند مرد چتر بدستی که از کنارت رد شد و تو حتی فرصت نکردی- نخواستی- لبخندش رو جواب بدی. نوشتن فکر کردن به اون مرده!!!

نوشتن با اسم مستعار برای من بی معناست، مثل ننوشتن می ماند!

شاید راه حل ش به قول اون نویسنده، نوشتن از چیزهایی باشه که چیزی درباره شون نمی دونیم... 

خاطره

 طرف های سه صبح بود، چرا میگم سه، چون بعدتر باز هم اتفاق افتاد و فکر میکنم اولین دفعه خونه من بود ، که بین خواب و بیداری حرف می زدیم . معمولا هم فلسفه، تاريخ ... که گفت من می تونم نماز بخونم؟

بعدتر فهمیدم تعریف ش از نماز همون نماز مسلمونیه، وضو گرفتن و طرف قبله ایستادن و نماز خواندن. که مسلمان نبود، که با مسلمان ها جنگیده بود و شاید هنوز توی ذهن ش داشت می جنگید. 

بماند، هیچ وقت توی تاریکی خانه من یا بیشتر خانه خودش، نفمیدم که واقعا چطوری نماز می خونه، اما تصویرش توی ذهنم روبروی پنجره ایستاده ،من رو یاد نمازهای صبح حاجی پدربزرگم می انداخت که من ترسیده از تاریکی رو آرووم می کرد. 

اینو اینجا نوشتم که یادم بمونه!

یک زمانی خوشبختی رو برای کسی اینطوری تعریف کردم، زندگی مثل شب تاریک و سیاه بی پایان رنجه و ستاره ها، خوشبختی اند، لحظه ای کوتاه و درخشانی توی زندگی... آدم هایی که توی زندگی ما میان و میرن و با خودشون یکی دو تا ستاره جا می گذارند و باقی ش همه ش تاریکی وسیاهی بی پایانه! 

 یک عکس اخیر ازت دیدم. قلبم گرفت...

میشود توی این زندگی ببینمت یا بسپارم به زندگی بعدی ... 

چرا راه نمی افتم ...

 خودم را بعد یک ماه و نیم و شاید هم بیشتر میکشانم تا باشگاه، فکر میکنم هوا تاریک است و من تنها موجود زنده اما بچه های مدرسه ای توی خیابان اند و منتظر اتوبوس های مدرسه شان. 

نیم ساعت روی ترد میل و برمیگردم خانه. می دانم چقدر یک راه رفتن ساده حالم را خوب میکند اما همان را هم تنبلی میکنم. یک زمانی کابل آرزویم بود بروم جایی که بشود راه رفت. توی خیابان، توی پارک... 

-

چند شب پیش داشتم به تولدم فکر می کردم و به هدیه دادن به خودم، یاد آن نوار کاستی افتادم که تو میکس کرده بودی. هیچ کس توی خانه نپرسید که از کجا آمده- شاید هم می دانستند- نوار کاست ماه ها و برای صدها بار توی صبط صوت پخش می شد. ماه ها بعد از رفتن بی خبر تو از زندگی من! یکی از بهترین هدیه هایی بود که در عمرم گرفتم. اولین ایمیل زندگیم را تو درست کردی. اولین درس های کامپیوتر... کی کامپیوتر را با پریمیر شروع می کند... رستوران توی ولیعصر... جمهوری ... آن دختره که میخواست خودش را به شما قالب کند و تا حدی موفق هم شد که ح مجالش نداده بود، کی اینها را برای من تعریف کردی؟ ... چرا دیگر حرف نزدیم... چرا می ترسم از حرف زدن با تو... جای زخم ها تازه است ... خون چکان!!!

یک شنبه

 این زن زیبای توی آینه را تا ابد دوست خواهم داشت ....