خوب وبد

الف: عکسهای کسانی را که برای یاد بود کشته شدگان هفته پیش رستوران اسپوزمی در بند قرغه به انجا رفته بودند، می بینم.

ب: دیروز یک اجرای خوب از گروه تیاتر پاپیروس در خانه فرهنگ داشتیم. تعداد تماشاگرها و سطح کار گروه فراتر از انتظار من بود. 

پ ن: همیشه چیزی هست که روز و شبمان را خراب کند. حمله به خانه های مهاجران افغان در یزد!

در ستایش حاشیه نویسی

مکتب که می رفتیم معلم ها مرتب تذکر می دادند که در کتابتان چیزی ننویسید. چون اخر سال کتاب ها را پس می گیرند و به بچه های دیگری می دهند که کتابهای نو سال بعد به انها نرسیده است.

هیچ وقت نفهمیدم که واقعا کتابها را به بچه های دیگر می دادند یا نه. اما من به خاطر همان بچه های خیالی کتابها را نو نگه می داشتم. کتاب را آخر سال نو تحویل دادن یک طوری ارزش محسوب می شد.

اما گاهی وقت ها وقت توضیح دادن درس ها توسط معلم که حوصله ام سر می رفت گوشه سفید کتابها نقاشی می کشیدم و خط می نوشتم. اما عادت سفید نگه داشتن کتاب ها در من ماند.

فکر می کنم کار بیهوده ای عادتم شده. یکی از بزرگترین لذت های دنیا حاشیه نویسی کتابهاست. مخصوصا کتابهای درسی. قدیم تر ها هم همینطور بوده. آدم ها برداشت هایشان را از کتابها در حاشیه اش می نوشتند. گاهی وقت ها همین حاشیه نویسی ها از خود متن مهم تر می شدند.

خلاصه: هر کتابی که بدست می گیرید. جایی برای حاشیه نویسی برای آن در نظر بگیرید!

ما و آنها

مصاحبه شهره آغداشلو را در پی ام سی لیمو می بینم. یکدفعه وسط مصاحبه صدای آزیر آتش نشانی یا پلیس بلند می شود- مصاحبه درون یک لیموزین در حال حرکت ضبط می شود- شهره می خندد و می گوید: هر وقت این صدا را می شنوم، احساس امنیت می کنم. می بینی برنامه های تلوزیونی را که آتش نشان ها می روند و مثلا یک گربه را از روی درختی نجات می دهند؟

با خودم فکر می کنم: آنجا کافرها- به تعبیر افغان ها- برای نجات جان گربه ها آزیر می کشند و این جا مسلمان ها کرور کرور آدم می کشند و کسی خیالش نیست!

سفید برفی و هفت کوتوله

اول: هنوز مثل بچه های مکتب رو فکر می کنم که معلم ها همه چیز را می دانند. معلم جدیدم هم معتقد است بهترین نویسنده ها نویسنده هایی هستند که سبک را تقلید می کنند و ایده خودشان را میان سبک دیگری جا می زنند. (خودتان این ایده را گسترش بدهید به همه چیز) قبل تر فکر می کردم. ایده همه جا هست و مهم نحوه اجرا و جزییاتش هست (هنوز هم همین اعتقاد را دارم) فعلا معلم فعلی و قبلی با هم درگیرند.

دوم: این روزها عاشق ملکه فیلم "آینه آینه" ام که جولیا رابرتز نقشش را بازی کرده است، هستم. منفی ترین شخصیت دوست داشتنی دنیا شده یا من دچار توهم شدم؟ در مقابلش هم آن سفید برفی شیر برنج هست که لوس و بی مزه و دست وپاچلفتی و ابله می نماید!

از طراحی صحنه و لباسش هم لذت ببرید.

سوم: همانا خداوند به بندگان برگزیده اش اینترنت تری جی اتصالات را عطا فرمود!

از دیروز که خبر حمله طالبان های وحشی به رستوران اسپوزمی را شنیدم  اعصابم خراب شده است. آنجا یکی از جاهای دوست داشتنی این شهر پر از کثافت بود!

طالبان وحشی هم بیانیه داده اند که: افغان های پولدار و خارجی ها در این رستوران به خوشگذرانی می پردازند!

اینقدر این مردم عقب مانده و ابله هستند که غذا خوردن در یک رستوران و چلم کشیدن می شود خوش گذرانی مخالف دین و مذهبشان! 

رفتن یا ماندن 1

می گوید بیشتر از پنجاه سالم هست و نصف عمرم را در دانشگاه های خوب درس داده ام. همه دوستان و خانواده ام هر بار که با افغانستان برمی گردم می گویند که دیوانه شده ام که به جنگ برمی گردم!

چشم هایش از شادی برق می زند: اینجا می توانم کاری هر چند کوچک انجام دهم!

این روزها با خانم های استاد در دانشگاه های سراسر افغانستان کار می کند. آنها را تشویق به کار گروهی می کند و تجربه اش را از کار کردن در یک محیط مرد سالار با انها شریک می کند. از من هم خواسته تا در مورد اهمیت رسانه های اجتماعی و محیط آنلاین در گردهم آیی استادان زن حرف بزنم.

می پرسد: چرا کسی که استاد دانشگاه است. پزشک است...در دولت شغل خوبی دارد، وقتی برای یک سفر خارجی می رود ترجیح می دهد که بماند و راننده تاکسی یا خدمه رستوران شود؟؟؟

برایش هم پاسخی دارم و هم ندارم... سکوت می کنم!

پ ن: صبح جمعه که اینترنت را باز می کنم خبر می رسد که به رستوران اسپوزمی در قرغه حمله کرده اند و چند نفر را به گروگاه گرفته اند. سه نگهبان و یک پلیس هم تا کنون کشته شده اند. حمله به یک رستوران که خارجی ها به خاطر خارج شهر بودنش، حتی اجازه رفتن به آنجا را هم ندارند. جایی که بیشتر خانواده ها به آنجا می روند. بیشتر وقت ها در کابل هیچ کاری غیر از دعا کردن از آدمی بر نمی آید. کسانی هستند که از دیشب تا کنون در انجا در وحشت هستند و تا هنوز ادامه دارد.

عصر پنج شنبه

یک جایی نوشته بودم. ملاک من برای سنجش دارایی های یک نفر این است:

چند نفر در زندگی دارند که می توانند همه جوره چشم هایشان را ببندند و زندگی شان را بدهند دست آدم هایی که دارند؟ این آدم ها می توانند از اعضای خانواده آدم باشند... دوست باشند و یا همکار! حتی یک غریبه!

فکر می کنم آدمی سه نفر از این آدم ها داشته باشد. داراست... سعادتمند است... زندگیش پر است...

من دو نفر ونصفی دارم در زندگانی...

زمان ورشکستگی آدم ها هم زمانی هست که از یکی از این آدم ها ناامید می شوی و به اعتمادت خیانت می کنند...من چند باری ورشکسته شدم... یکی دوباری هم خودم آن آدم قابل اعتماد برای دیگران بودم و گاهی ناامیدشان کرده ام...

پ ن: قرار بود خیلی طولانی و با تفسیر باشد. خب نشد!
پ ن2: فردا صبح مسافرم می رسد... خداحافظ تنهایی!

بی هوا

بعضی وبلاگ نویس ها بی هوا... بی خبر آدمی را لینک می دهند.

آدمی، بی خبر... بی هوا وبلاگشان را پیدا می کند و می بیند: ا  این آدم منو لینک کرده!

مثل هدیه می ماند.

مثل شال خوشرنگی که امروز سوغاتی گرفتم!

پ ن: آدم نان قرض دادن نیستم... وبلاگشان را دوست داشته باشم لینک می دهم... نداشته باشم ...نه!

ارزش های اجتماعی... انتخاب رشته... انتخاب شغل

به دور وبرم که نگاه می کنم همه پسر و دخترهای بیست تا سی ساله ای که می شناسم . تعدای زیادیشان دارند بیزنس و علوم سیاسی می خوانند و این آدم را می ترساند. چند روز پیش هم مقاله بی بی سی را خواندم و فهمیدم ترسم بیهوده نبوده.

نمونه اش را هم سراغ دارم. همین ایران که در هر خیابانش یک عالمه لیسانسه وفوق لیسانس بیکار پرمدعا و طلبکار هست که فکر می کنند جامعه و دولت و.. بهشان خیانت کرده اند و... بعد هم تحلیل می کنند که افغان ها شغل های ما را گرفته اند.

در این که افغان ها با وجود همه تحقیر ها و محدودیت های قانونی و غیر قانونی در ایران جامعه موفق و با آبرویی هستند شکی نیست، که در جای دیگری باید به آن پرداخت. افغان ها در ایران موفق هستند چون از هر کاری( از کارگری تا کشاورزی و مرغداری که ایرانی ها حاضر به انجامش نبودند) ابا نکردند.

برگردیم به اجتماع خودمان در افغانستان، ده سال بعد، از هر ده نفر آدم تحصیل کرده دو تایشان بیزنس خوانده اند و یکی شان علوم سیاسی! آدم هایی که جامعه برایشان شغلی سراغ ندارد و خودشان هم با توجه به مدرکشان لیسانس و فوق لیسانس و دکترا به کمتر قانع نیستند ویا کسانی هستند که روحیه شان به رشته ای که انتخاب نکرده اند، همخوانی ندارد.

تکنسین نداریم...دامپزشک نداریم... معلم مهد کودک نداریم...پرستار خوب نداریم... کارگر خوب نداریم... کشاورز خوب نداریم...

کاش یاد بچه ها بدهیم هر رشته و شغلی در جای خودش محترم است. یک معلم مهد کودک موفق -در همین غرب کابل که من زندگی می کنم یک مهدکودک خوب و استاندارد وجود ندارد- بهتر است از یک دکترای علوم سیاسی که نمی داند جایگاهش در این اجتماع کجاست. اگر مساله منزلت اجتماعی و تمکن مالی هم باشد، آن معلم مهد می تواند! بیشتر احترام کسب کند و پول دربیاورد- تجربه این را ثابت کرده!

وقتی ارزش های جامعه ای بر اساس شغل افراد آن یک جامعه، استوار می شود درگیری فردی واجتماعی ایجاد می کند.وقتی جامعه برای یک دکتر بیشتر احترام قایل می شود تا یک پرستار... وقتی یک اینجینر بیشتر از یک کشاورز احترام کسب می کند... کسی که پشت میز می نشیند بیشتر قابل احترام است تا کسی که کار یدی انجام می دهد...کسی دلش نمی خواهد پرستار یا کشاورز شود و این در طولانی مدت جامعه را به سمت بیکاری پنهان، معضلات اجتماعی و روانی هدایت می کند. بدون این که حتی دلیل مشخصی برایش بشناسد.

در کشورهایی که به پیشرفت درست اجتماعی دست پیدا کرده اند، هیچ شغلی سخیف نیست. همانقدر که یک پزشک متخصص مورد احترام هست، یک پلیس ترافیک مورد احترام قرار می گیرد ویک کارگر ساختمانی!

خانواده های دور وبر ما تمام منابع روانی ومالی شان را سر دانشگاه رفتن فرزندانشان، به کار گرفته اند. این که در این دانشگاه هایی که مثل قارچ سبز می شوند و مثل یک کارخانه، آدم مدرک دار مدعی، بیرون می دهند . بدون این که واقعا چیزی از زندگی واقعی و ارزش های اجتماعی یاد این آدم ها داده باشد، کوچکترین نگرانی ایجاد نمی کند. هر کدامشان فکر می کنند اگر یک لیسانس زیر بغلشان زدند- مهم نیست چه رشته ای باشد- کار و شان اجتماعی شان تظمین شده است.

راهش این است که این سوال را در وجود شان نهادینه کنیم:

من چه استعداد و توانایی از نظر روانی و جسمی  دارم؟

آیا توان شش سال پزشکی خواندن را دارم؟

آیا رشته ای که قبول شده ام را دوست دارم؟

دوست دارم با فکرم کار کنم یا با دستانم؟

آیا توانایی کار بدنی و یا فکری سخت را دارم؟

آیا من که آدم دورنگرا یا برون گرایی هستم می توانم در رشته و شغل آینده ام موفق باشم؟

چه چیزی در شغل آینده ام اهمیت دارد؟ میزان درامد؟ موقعیت اجتماعی وشهرت؟ بی دردسر وساده؟ پر سر وصدا و در ارتباط با آدم های مختلف؟

برخی ارزش های جامعه وحی منزل نیست. ما آدم ها آنها را می سازیم و در آن گرفتار می شویم! گاهی باید برخی ارزش ها را شکست ویا لااقل قبل از پذیرفتن آن، با علامت سوال با آنها روبرو شویم!

من این روزها

صبح چشم که باز می کنم نور خورشید خانم مستقیم توی چشم هایم هست. چشم بند یادگار پری را برمی دارم و می بندم به چشم هایم. پتوی یکنفره را بغل می کنم و سر می خورم روی نمد کنار تخت! دو سه ساعتی زندگی در خواب و بیداری جریان دارد...

بعد که کاملا بیدار می شوم. آهسته آهسته بدون هیچ عجله ای که در ده سال اخیر سابقه نداشته- چون ده سال است که بدون توقف یا سر کار رفته ام ، یا سر کلاس- به کوه ها سلام می کنم و می روم سراغ چای صبح!

اینجا از منزل سوم هیچ چیزی دیدنی تر از کوه هایی نیست که هر هفته رنگ عوض می کنند و آسمانی که بی اغراق هر دقیقه، ابرها منظره ای تازه پدید می آورند. از گرد و خاک کابل خبری نیست و تمام پنجره ها را هم که باز می گذاریم تا یک هفته بعد، گرد گیری بی گردگیری...

از خانه خوشحال خان خیلی بهتر است و هر کسی می بیند، حسزتش را می خورد... مخصوصا حیاط رو به کوه و ارامشش!

کتاب جدی نمی خوانم... فیلم جدی نمی بینم... سریال های کره ای وهالیوودی در پیت می بینم و وبلاگ خوانی می کنم.

آشپزی می کنم و نگران سبزیجات و میوه های داخل یخچال می شوم که مبادا خراب شوند...گوشت فریز می کنم ... زندگی!

پ ن: این عیش دیری نخواهد پایید و من برمی گردم به وبلاگ نویسی... به سر کلاس... سر کار...
پ ن 2: پرده های اتاق خواب را نصب کردند، احتیاجی به چشم بند نیست!